Geen gas terug nemen nu

Op 20 november jl. zijn de nieuwe energieprestatienorm NTA 8800 (opvolger NEN7120) en de gewijzigde eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) voor nieuwbouw gepresenteerd. De eisen worden versoepeld: onwenselijk en onnodig.

Sinds de invoering van de Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC) in 1996 is deze in stapjes aangescherpt om vastgoed energiezuiniger te maken. Onderstaande figuur geeft de aanscherping van de EPC voor woningen in de afgelopen jaren weer. Hierin zijn tevens de BENG 2015-eisen gepositioneerd, zoals wij deze op basis van onze ervaringen in verschillende projecten zijn tegengekomen (uitgaande van een individuele elektrische warmtepomp).

Ontwikkeling EPC

BENG 2018 zet een stap terug in ambitie. Dat is onwenselijk en onnodig. De criteria zijn verruimd op basis van de uitkomsten van de “kostenoptimalisatiestudie” die het ministerie van BZK heeft laten uitvoeren. Hieruit zou blijken dat nieuwbouw te duur zou worden. De vraag is of bij dat besluit ook een Total Cost of Ownership-afweging is gemaakt. Komende jaren worden honderdduizenden nieuwe woningen gebouwd. Ons pleidooi is om juist te kiezen voor duurzame kwaliteit. Van de keuzes die nu gemaakt worden, kunnen bewoners jarenlang profiteren. De bouwnormen mogen de markt uitdagen om innovatieve oplossingen te ontwikkelen. Veel partijen hebben zich de afgelopen jaren warmgelopen op het kunnen behalen van de voorlopige BENG-eisen uit 2015. We moeten nu geen gas terugnemen.

Forse stijging elektriciteitsvraag

In de NTA 8800 stijgt het rekenrendement voor opwekking van elektriciteit van 39 naar 69%. Dit bevoordeelt de toepassing van all electric systemen. Ontwikkelaars die gaan voor lage bouwkosten zullen kiezen voor minder efficiënte en goedkope technieken, zoals luchtwarmtepompen of zelfs  infraroodpanelen en andere elektrische verwarmingssystemen. Als de elektraprijs daalt, hebben we het paard achter de wagen gespannen. De elektriciteitsvraag zal stijgen, waardoor de doelstellingen voor meer zonne- en windenergie onnodig onder druk komen te staan.

Ander aandachtspunt is de capaciteit van het landelijke elektriciteitsnetwerk. Nu al is in bepaalde regio’s de maximale netcapaciteit bereikt. Relatief onzuinige, elektrisch verwarmde woningen, samen met toenemend elektrisch autorijden zal zonder meer leiden tot een overbelast elektriciteitsnetwerk.

Onderscheid aanbrengen in het verduurzamen van de elektriciteit op nationaal niveau en elektriciteit opwekken op lokaal of gebouwniveau leidt tot betere resultaten. BENG voor nieuwbouw is hierbij het juiste instrument om een prikkel te geven richting efficiënte, all electric systemen en het plaatsen van pv-panelen waar mogelijk. Ons inziens kan dit door het rekenrendement voor elektriciteit in de BENG-methodiek op 49% te maximeren. Dit komt overeen met de huidige Europese normen.

We moeten en kunnen op de ingeslagen weg doorgaan

De spelregels kunnen niet Trumpiaans, tijdens de wedstrijd, worden aangepast. Zelfs niet wanneer het concepteisen betreft. In de nieuwbouwmarkt zijn commerciële verplichtingen aangegaan. Zo zijn de voorlopige eisen door gemeenten in tenders opgenomen. Tenders zijn gewonnen en contracten getekend.

Niets staat in de weg om door te gaan op de ingeslagen route. Het is haalbaar en realiseerbaar, ook met de nieuwe NTA 8800 op de oorspronkelijke waarden uit 2015. De waardeontwikkeling van duurzaam vastgoed zal naar onze verwachting doorzetten of zelfs versterken. Op een iets langere termijn zal een slecht(er) presterend pand minder waard zijn omdat het simpelweg slechter presteert en minder voorspelbaar is.

De afhankelijkheid van de energieprijs wijst dezelfde kant op. Niemand weet precies waar die marktbewegingen eindigen. Laten we alleen al om die reden de afhankelijkheid zo laag mogelijk maken.

Wij maken deze duurzaamheidsbeweging graag werkelijkheid en dagen de overheid uit hierin niet te verzaken.

Dit is een ingekorte versie van de publicatie die verscheen op Duurzaam Gebouwd.