DWA ondertekent manifest Waterzuinige Wijken

Samen bouwen aan waterzuinige wijken van de toekomst

Op 17 april 2026 kwamen bestuurders, overheden, brancheorganisaties en bedrijven samen in Amersfoort voor de lancering van het manifest Waterzuinige Wijken. Met dit manifest roepen de meer dan 55 partners van de Bouwtafel Waterzuinige Wijken op tot actie om samen te bouwen aan waterzuinige wijken van de toekomst. Het doel: een toekomst waarin duurzaam wordt omgegaan met water in zowel nieuwe als gerenoveerde woningen.

Tijdens de bijeenkomst werd stilgestaan bij het waarom, hoe en wat van waterzuinig bouwen: waarom drinkwaterbesparing noodzakelijk is, hoe maatregelen concreet toegepast kunnen worden, wat er al gebeurt en hoe dit verder kan worden versneld.

Groeiende vraag dempen met besparen

Voldoende schoon drinkwater is een primaire levensbehoefte en essentieel voor gezondheid en hygiëne. Tegelijkertijd komt de beschikbaarheid onder druk te staan. De productiecapaciteit groeit niet mee met de toenemende vraag, waardoor de leveringszekerheid afneemt. Watercongestie dreigt de woningbouwopgave te vertragen en kan ook economische gevolgen hebben voor bedrijven.

De opgaven zijn groot: het woningtekort, de renovatie van bestaande bouw en toenemende droogte vragen om een andere aanpak. Het is noodzakelijk om zowel het aanbod van drinkwater te vergroten als de vraag te beperken. Dat vraagt om drinkwaterbesparing, hergebruik van water en de inzet van alternatieve bronnen. Tegelijkertijd is het nodig om water beter vast te houden in de omgeving en infrastructuur voor drinkwater en zuivering uit te breiden en te vernieuwen.

Urgentie neemt snel toe

De druk op de drinkwatervoorziening groeit. De vraag stijgt, terwijl beschikbare bronnen onder druk staan door droogte, klimaatverandering en vervuiling. Volgens prognoses is er in 2030 jaarlijks 100 miljoen m³ extra drinkwater nodig. Tegelijkertijd bouwen we door aan de grote woningbouwopgave.

In steeds meer regio’s wordt dit zichtbaar. Net als bij netcongestie ontstaat watercongestie: er is onvoldoende capaciteit om nieuwe woningen en bedrijven aan te sluiten op het drinkwatersysteem. Dit vormt een directe belemmering voor ruimtelijke ontwikkeling en economische groei.

Grote besparingskansen in woningen

Een belangrijk deel van het drinkwatergebruik vindt plaats in huis, bijvoorbeeld voor douchen en toiletspoeling. Door waterzuinig sanitair toe te passen en water te hergebruiken – zoals regen-, grijs- en zwartwater – kan het drinkwatergebruik per woning tot wel 45% worden verminderd.

Waterzuinig bouwen is daarmee niet alleen een kans, maar ook een randvoorwaarde voor het realiseren van de woningbouwopgave. De oplossingen zijn beschikbaar, maar worden nog onvoldoende toegepast.

Manifest: oproep tot versnelling

Een belangrijk moment tijdens de bijeenkomst was de gezamenlijke onderschrijving van het manifest “Ons drinkwater droogt op: voorkom een drinkwatercrisis!”.

Met dit manifest doen de deelnemende partners een oproep aan bestuurders, volksvertegenwoordigers, kennisinstituten en betrokkenen in de water- en bouwketen om:

• versnelling aan te brengen in drinkwaterbesparing
• beleid te ontwikkelen dat toepasbaar is in de praktijk
• waterbesparing te verankeren in wet- en regelgeving
• en hemelwater beter te benutten door infiltratie en hergebruik

Deze oproep wordt verder onderbouwd in een position paper, waarin de urgentie, knelpunten en oplossingsrichtingen uitgebreid zijn beschreven.

Samen naar een nieuwe standaard

De partners in de Bouwtafel Waterzuinige Wijken spreken met het manifest de ambitie uit om waterzuinige woningen de nieuwe standaard te maken, in zowel nieuwbouw als renovatie. Met kennis, praktijkvoorbeelden en samenwerking willen zij deze beweging versnellen.

Drinkwater uit de kraan is geen vanzelfsprekendheid meer. Juist nu is het moment om door te pakken, voordat watercongestie de nieuwe rem wordt op woningbouw en gebiedsontwikkeling.