Slimme gebouwen /

GACS: bespaar energie met slim gebouwbeheer

GACS staat voor gebouwautomatisering- en controlesystemen. Die techniek maakt het mogelijk om binnen je vastgoed de energieprestaties te monitoren en bij te sturen. GACS zijn verplicht voor utiliteitsgebouwen met installaties vanaf 290 kW nominaal vermogen. Lees hier wat je met GACS kunt en wat de voordelen zijn.

GACS staat voor gebouwautomatisering- en controlesystemen. Die techniek maakt het mogelijk om binnen je vastgoed de energieprestaties te monitoren en bij te sturen. GACS zijn verplicht voor utiliteitsgebouwen met installaties vanaf 290 kW nominaal vermogen. Lees hier wat je met GACS kunt en wat de voordelen zijn.

GACS in het kort:

  • GACS monitoren het energieverbruik in een gebouw, waarna bijsturing mogelijk is.
  • GACS leiden tot energiebesparing, meer comfort en een langere levensduur van installaties.
  • Het startpunt voor het implementeren van GACS is de checklist van RVO.

GACS: meer halen uit gebouwbeheer

GACS is de afkorting voor gebouwautomatisering- en controlesystemen. Daaronder verstaan we alle klimaatregelsystemen binnen een gebouw, zoals verwarming, koeling (airconditioning) en ventilatie. ‘GA’ bestaat uit hard- en software om het binnenklimaat te regelen. De controlesystemen (‘CS’) halen op afstand de data op voor analyse en benchmarking: hoeveel energie verbruikt je gebouw (of onderdelen daarvan), vergeleken met vergelijkbare gebouwen? Op basis van de analyses kun je de prestaties van de klimaatregelsystemen laten optimaliseren.

GACS en Europese wet- en regelgeving

Utiliteitsgebouwen die beschikken over een verwarmings- of airco-installatie vanaf 290 kW nominaal vermogen moeten vanaf eind 2025 voorzien zijn van GACS. De Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD III) – zoals opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) – schrijft voor dat in dergelijke panden sprake moet zijn van:

  • Permanente monitoring van het energieverbruik, waarbij bijsturing mogelijk is.
  • Toetsing op basis van de benchmark en daar de energie-efficiëntie op aanpassen.
  • Communicatie met verbonden technische bouwsystemen en andere apparaten in het gebouw.
Gebouwautomatisering

Gebouwautomatisering

Gebouwautomatisering omvat het geheel van technische installaties in een gebouw. De installaties voor HVAC en andere functionaliteiten worden aangestuurd en gecontroleerd door een gebouwbeheersysteem. Goed afgestemde regeltechniek kan energiebesparing realiseren en maakt optimalisatie van de klimaatregeling en gebruikscomfort mogelijk.

Checklist technische eisen GACS

Op basis van de checklist van RVO kun je vaststellen of de GACS in jouw gebouwen voldoen aan de technische eisen uit de EPBD III. Dat is het geval wanneer, bij toepassing van de norm NEN 52120, het hele systeem voldoet aan klasse C en de energiemanagementcomponent aan klasse B.

Gebouwen in klasse A zijn uitgerust met gebouwautomatisering- en controlesystemen die de energie-efficiëntie optimaal in kaart te brengen en bijsturen. Dat zijn bijvoorbeeld gebouwen met automatische regelsystemen die (bijvoorbeeld via kloktijden) rekening houden met de werkelijke aanwezigheid van mensen in het pand.

GACS: dit levert het op

GACS zijn wettelijk verplicht maar bieden bovendien veel voordelen voor jouw vastgoed:

  • Energie- en kostenbesparing: dankzij gedetailleerd inzicht in het energiegebruik van een pand kun je gericht sturen op een lager gebruik en dus kosten besparen. Die efficiëntieslag zal met de komst van AI in de nabije toekomst toenemen. Als er bijvoorbeeld een vergadering gepland staat, zorgen slimme GACS ervoor dat de vergaderzaal bij aanvang op de ideale temperatuur is. Ook anticiperen op de weersomstandigheden is straks mogelijk. Zo kan het AI-gestuurde systeem ‘besluiten’ een ruimte in de ochtend niet te verwarmen als de zon gaat schijnen.
  • Voldoen aan duurzaamheidsdoelen: GACS maken het mogelijk te meten of je op koers ligt om jouw ambities richting Paris Proof-vastgoed te verwezenlijken. Blijven jouw kantoorgebouwen binnen het maximale energieverbruik van 70 kWh/m2 per jaar?
  • Meer comfort: GACS kunnen het verblijfscomfort in een gebouw verhogen. Op basis van de ideale temperatuur, maximale lichtinval en voldoende frisse lucht creëer je een optimaal binnenklimaat.
  • Langere levensduur van installaties: warmtepompen die continu aan- en uitgaan, hebben het zwaarder te verduren dan warmtepompen die gelijkmatiger opereren. Je kunt de levensduur van je gebouwtechniek zo verlengen.
  • Efficiënt onderhoud: op basis van de inzichten uit jouw eigen controlesystemen, gecombineerd met een benchmarkanalyse (hoe doen vergelijkbare installaties het in vergelijkbare gebouwen van andere vastgoedbeheerders?) kun je nauwkeurig monitoren wanneer onderhoud van de installaties ingepland moet worden. Tijdig onderhoud kan bovendien reparatie of vervanging voorkomen.
  • Vrijstelling van keuring: Gebouwen die beschikken over een GACS hoeven geen keuring van de installaties te laten verrichten.
The CubeHouse: GACS in de ontwerpfase

The CubeHouse: GACS in de ontwerpfase

Praktijkcase:

The CubeHouse aan de Amsterdamse Zuidas bestaat voor 75 procent uit biobased materiaal. Alleen al door de veelvuldige toepassing van hout (13.000 m3 in totaal), slaat het groene gebouw 9.000 ton aan CO2 op. The CubeHouse is BREEAM Excellent gecertificeerd. DWA toetste in de ontwerpfase in welke mate The CubeHouse voldoet aan GACS-eisen.

GACS: zo pak je het aan

Je kunt aan de slag gaan met het implementeren van de verplichte gebouwautomatisering- en controlesystemen in drie stappen:

#1 Hanteer de checklist

De Checklist technische eisen GACS van RVO is een logisch startpunt om aan de gang te gaan met GACS binnen jouw vastgoed. De checklist is behoorlijk specialistisch; je kunt het beste hiervoor een expert inschakelen.

#2 Kijk vooruit

De Europese wet- en regelgeving achter GACS is flink in ontwikkeling. De verwachting is dat er in de EPBD IV nog meer nadruk zal liggen op energie-efficiënte gebouwinstallaties. Technieken en monitoringsystemen zullen bovendien slimmer moeten worden. Met de Smart Readiness Indicator (SRI), een soort quickscan van de EU, breng je in kaart in hoeverre jouw vastgoed gereed is voor slimme toepassingen en of het klaar is netcongestie te helpen tegengaan.

Vanaf eind 2029 geldt de verplichting voor GACS ook voor kleinere installaties vanaf 70kW. Let daar bij nieuwbouw of renovatie dus op.

#3 Monitor

In de meeste gebouwen is de gebouwautomatisering op orde. In de controlesystemen is nog vaak een slag te maken. De monitoringstool Bright Building van DWA laat precies zien welke verbeteringen voor installaties mogelijk zijn. Onze afdeling monitoring en analytics werkt volgens de laatste standaarden, met onder meer WiredScore, SmartScore en Smart Building Certification. Nog een voordeel van Bright Building: de data van al jouw gebouwbeheersystemen worden centraal verzameld. Zo kun je makkelijker aantonen dat aan GACS-eisen voldaan wordt. De energiemonitoring-resultaten vormen bovendien een prima basis voor een duurzaamheidsrapportage.

DWA: jouw partner in GACS

Wil je meer weten over GACS? Als onafhankelijk adviseur bekijkt DWA graag samen met jou de mogelijkheden.

Neem contact op met Martin Groeneveld
Contact Martin
Contact Martin

Portefeuilles

Het verduurzamen van vastgoed bespaart kosten, vergroot de waarde én verbetert de ecologische voetafdruk.

Utiliteit

Ontwerpen voor duurzame exploitatie. Energiezuinige, circulaire en slimme gebouwen met een gezond binnenklimaat hebben de toekomst.

Portefeuilles

Het verduurzamen van vastgoed bespaart kosten, vergroot de waarde én verbetert de ecologische voetafdruk.

Utiliteit

Ontwerpen voor duurzame exploitatie. Energiezuinige, circulaire en slimme gebouwen met een gezond binnenklimaat hebben de toekomst.

Slapend ‘rijk’ worden in Energiehotel Ede
Project

Slapend ‘rijk’ worden in Energiehotel Ede

Energiehotel Ede is energieneutraal, circulair, modulair en biobased gebouwd. DWA is verantwoordelijk voor het installatie-ontwerp.

Dorpskerk Dinxperlo
Project

Dorpskerk Dinxperlo

De Sint-Liboriuskerk of Dorpskerk ligt midden in Dinxperlo en wordt gebruikt door de protestantse gemeente. De kerktoren dateert uit 1400 en het schip is van 1509. In de kerk staat…

In 2040 zestien gebouwen Den Haag energieneutraal
Project

In 2040 zestien gebouwen Den Haag energieneutraal

Onderzoek naar duurzame energie voor overheidsgebouwen in Den Haag met als doel: geen gebruik van fossiele bronnen en energieneutraal in 2040

Publicaties Warmtenetten ontrafeld & Warmtenetten georganiseerd

Publicaties Warmtenetten ontrafeld & Warmtenetten georganiseerd

Warmtenetten ontrafeld Warmtenetten zijn nieuw en worden vaak genoemd als innovatie in wijken en buurten. Maar hoe werkt het nou precies, wat zijn de voor- en de nadelen? Om iedereen…

PROVADA TPEX en DWA

TPEX International en DWA gaan strategische samenwerking aan voor slim gebouwbeheer

Digital Building Operator TPEX International en advies- en ingenieursbureau DWA slaan de handen ineen bij het beheren van gebouwen. Daar waar TPEX zich richt op de operationele en procesmatige optimalisatie…

Directie

Uitbreiding directie DWA

Per 1 mei 2024 zijn Wilfred van der Plas en Lambert den Dekker toegetreden tot de directie van DWA. Met deze benoemingen bestaat de directie van DWA uit: Jaap Dijkgraaf,…

Inspiratiemiddag voor ondernemers in de regio Gouda en Alphen

Inspiratiemiddag voor ondernemers in de regio Gouda en Alphen

Energiekosten besparen en verduurzamen voor een duurzame toekomst Speciaal voor ondernemers in de regio Gouda en Alphen organiseren Unica en DWA in samenwerking met INTO business een inspiratiemiddag op het…

De kostprijs van duurzame warmte

De kostprijs van duurzame warmte

In 2021 stelden gemeenten de Transitievisie Warmte vast (TVW). Veel van deze visies zien een belangrijke rol voor warmtenetten. Met name omdat uit globale financiële analyses bleek dat warmtenetten goedkoper…

Vijf slimme tips om te starten met een wijkuitvoeringsplan

Vijf slimme tips om te starten met een wijkuitvoeringsplan

In 2050 moeten zo’n 7 miljoen woningen aardgasvrij zijn. Gemeenten zijn aan zet, wijk voor wijk. In wijkuitvoeringsplannen (WUP) leggen ze vast hoe ze dat gaan doen. Nederland telt 3.500 wijken. Om…

Maar dan verkopen we toch gewoon het gemeentehuis

Maar dan verkopen we toch gewoon het gemeentehuis

Natuurlijk wil je als vastgoedeigenaar je vastgoed verduurzamen, daarmee verminder je CO2-uitstoot, klimaatverandering en energiekosten. Maar ál je vastgoed verduurzamen is niet automatisch de beste keuze. Je gemeentehuis verkopen misschien…

Netcongestie: hoe voorkom je vertraging in bouwprojecten?

Netcongestie: hoe voorkom je vertraging in bouwprojecten?

Geen gemeente of projectontwikkelaar zit te wachten op uitstel van een nieuwbouwwijk of vertraging van een uitvoeringsplan naar aardgasvrij. Simpelweg omdat er geen ruimte is op het elektriciteitsnet. Netcongestie een…

DWA opnieuw Great Place To Work certified!

DWA opnieuw Great Place To Work certified!

Opnieuw behaalde DWA de certificering voor Great Place To Work! Met een score van maar liefst 87% mogen we ons met trots ‘Great Place To Work certified’ noemen. Flink hoger dan…

Samenwerking ketenpartners zorgt voor verduurzamen 406 woningen in Rotterdam

Samenwerking ketenpartners zorgt voor verduurzamen 406 woningen in Rotterdam

Woningcorporatie Havensteder en ketenpartner Heembouw Wonen slaan de handen ineen om 406 woningen en 2 commerciële ruimten in het Rottekwartier in Rotterdam te verduurzamen. De focus ligt op het creëren van aardgasvrije, energiezuinige…

Duurzame nieuwbouw gerechtsgebouw Almelo

Duurzame nieuwbouw gerechtsgebouw Almelo

Het Rijksvastgoedbedrijf heeft, in opdracht van de Raad voor de rechtspraak, de nieuwbouw van het gerechtsgebouw in Almelo gegund aan Dura Vermeer Bouw Hengelo, met het ontwerp van Paul de…

DWA wint samen met Schools by Circlewood de competitie voor de eerste Innovatie Partnerschool in Amsterdam

DWA wint samen met Schools by Circlewood de competitie voor de eerste Innovatie Partnerschool in Amsterdam

DWA als deel van het Schools by Circlewood consortium, heeft de competitie gewonnen om de school met voor- en naschoolse opvang Wisperweide in Weesp te realiseren. Wisperweide is de eerste…

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van verduurzaming.
Markten*